Przemiana węglowodanów

chów bydła

Głównym źródłem energii potrzebnej dla pośredniej przemiany materii jest glukoza lub w niewielkich ilościach węglowodan zapasowy - glikogen. Ponieważ ilość glukozy pochodzącej z jelit u przeżuwaczy jest niezmiernie mała (przeciwnie niż u zwierząt monogastrycznych), glukoza musi być ciągle syntetyzowana w wątrobie. W procesie glukoneogenezy wykorzystywany jest w pierwszej kolejności kwas propionowy pochodzący z przemian żwaczowych. Ponadto zależnie od zaopatrzenia białkowego wykorzystywane są oprócz różnych hydroksyketokwasów także określone aminokwasy (aminokwasy glikogenne). Wykorzystywanie w tym celu aminokwasów, przy niedoborze w dawce pokarmowej skrobi, może prowadzić do zmniejszenia zaopatrzenia krów mlecznych w białko.Znaczne ilości glukozy syntetyzowane są wtórnie w wątrobie z mleczanów powstających w mięśniach podczas beztlenowej glikolizy (rozpadu glukozy). Efektywna przemiana węglowodanów wspomagana jest także bezpośrednim wykorzystaniem energii z kwasu octowego, kwasu propionowego i kwasu masłowego. Kwas propionowy przyspiesza energetyczną przemianę kwasu octowego, zwiększając tworzenie się kwasu szczawiowo-octowego, niezbędnego do wtórnego włączania uaktywnionego kwasu octowego w cykl kwasu cytrynowego. Zwiększenie energetycznego wykorzystania kwasu octowego polega więc prawdopodobnie na wystarczająco wysokim dopływie ze żwacza kwasu propionowego. Zawartość glukozy we krwi utrzymywana jest na dość stałym poziomie przez regulację hormonalną (insulina, adrenalina, hormony adrenokortykotropowe, glukagon). Najnowsze badania wykazują, że szczególną rolę spełnia tutaj insulina, której zwiększona sekrecja w trzustce powoduje podwyższenie zawartości m.in. glukozy i propionianów, zwiększając wydajność procesów syntezy tłuszczu i białka. Długotrwałe obniżenie poziomu cukru we krwi (hipoglikemia) doprowadza najczęściej do porażenia ośrodkowego układu nerwowego, dla którego stanowi on praktycznie jedyne źródło zaopatrzenia w energię. Niedobór glukozy sprzyja także występowaniu zakłóceń w przemianie materii. Glukoza, przed rozpadem w komórkach, aktywowana jest przez adenozynotrójfosforan (ATP) i przy współudziale właściwych enzymów przekształcana jest w ester kwasu fosforowego. Ten ufosforylowany monosacharyd ulega rozpadowi w dwóch łańcuchach przemian enzymatycznych: po pierwsze ? w procesie glikolizy, przebiegającej głównie w komórkach zwojów nerwowych, mięśniach i wątrobie; po drugie ? w cyklu pentozo-fosforanowym przebiegającym głównie w tkankach o intensywnej syntezie kwasów tłuszczowych i sterydów (tkanka tłuszczowa, gruczoł mleczny, kora nadnerczy i in.).
Blogroll